1. Co to jest cholesterol?
Odp.: Cholesterol to organiczna substancja tłuszczowa (lipidowa), która jest obecna we krwi i wszystkich komórkach człowieka. Odgrywa ważną rolę w pracy mózgu, uczestniczy w produkcji hormonów płciowych, wytwarzaniu witaminy D i w syntezie kwasów żółciowych. Cholesterol występuje w dwóch frakcjach: LDL (zły cholesterol) – który odpowiada za odkładanie się cząsteczek cholesterolu w ścianach tętnic oraz HDL (dobry cholesterol) – który działa ochronnie na ściany naczyń i pełni funkcje przeciwmiażdżycowe.
Źródło: https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/badaj-poziom-cholesterolu (dostęp 07.11.2025 r.)
2. Czym różni się cholesterol LDL od HDL?
Odp.: LDL i HDL to dwie cząsteczki (tzw. frakcje) cholesterolu. LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości) – tzw. „zły cholesterol”, który odpowiada za odkładanie się cząsteczek cholesterolu w ścianach tętnic. HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości) – tzw. „dobry cholesterol”, który działa ochronnie na ściany naczyń i pełni funkcje przeciwmiażdżycowe.
https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/badaj-poziom-cholesterolu (dostęp 07.11.2025 r.)
3. Co oznacza „dobry i zły cholesterol”?
Odp.: „Dobrym cholesterolem” nazywamy jedną z cząsteczek (tzw. frakcji) cholesterolu – HDL czyli lipoproteiny* o dużej gęstości (ang. high-density lipoprotein). Działa on ochronnie na ściany naczyń i pełni funkcje przeciwmiażdżycowe.
„Złym cholesterolem” nazywamy cząsteczkę (tzw. frakcję) cholesterolu o nazwie LDL czyli lipoproteiny* o niskiej gęstości (ang. low-density lipoprotein). Odpowiada on za odkładanie się cząsteczek cholesterolu w ścianach tętnic.
*Lipoproteiny to kompleksy białkowo-tłuszczowe transportujące lipidy we krwi
Źródło:
https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/badaj-poziom-cholesterolu (dostęp 07.11.2025 r.)
4. Czy suplementy diety wspierają utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu?
Odp.: Na rynku znajdują się suplementy diety (czyli skoncentrowane źródła składników odżywczych),* które mogą zawierać składniki posiadające oświadczenia dotyczące wspierania w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.
Źródło: *https://www.efsa.europa.eu/pl/safe2eat/food-supplements (dostęp 07.11.2025 r.)
5. Jak wpływać na cholesterol?
Odp.: Żeby zmniejszać ryzyko podwyższonego poziomu cholesterolu powinno się każdego dnia dbać o aktywność fizyczną, stosować dietę i zdrowe nawyki żywieniowe, utrzymywać właściwą masę ciała, unikać papierosów i alkoholu oraz kontrolować swój poziom cholesterolu.*
Źródło: *https://www.efsa.europa.eu/pl/safe2eat/food-supplements (dostęp 07.11.2025 r.)
6. Co i jak jeść przy wysokim cholesterolu?
Odp.: Zalecany schemat odżywiania to spożywanie 4-5 posiłków dziennie, w regularnych odstępach czasowych (co 3-4 godziny) w tym ostatniego na 2-3 godziny przed snem.
Powinno się ograniczyć:
- do minimum szkodliwe tłuszcze trans (utwardzone oleje roślinne, znajdujące się m.in. w margarynach, żywności typu fast food, słodkich i słonych przekąskach);
- spożycie produktów zawierających cholesterol i nasycone kwasy tłuszczowe (wybieraj produkty o obniżonej zawartości tłuszczu – do 2%,
- mięso czerwone i przetwory mięsne,
- spożycie jaj kurzych (do 1 dziennie lub 7 sztuk/tyg.)
Dodatkowo zapewnij odpowiednią podaż diecie produktów zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe (kwasy tłuszczowe omega-3, omega-6 i omega-9). Spożywaj również odpowiednią ilość warzyw i owoców (w proporcjach: ¾ warzywa oraz ¼ owoce). Warzywa powinno się jeść jak najczęściej (min. 400 g/dzień), najlepiej, aby pojawiały się one w większości posiłków w ciągu dnia. Owoce należy spożywać w mniejszej ilości, ponieważ zawierają więcej cukrów prostych.
Źródła:
